Symbol(clack:cancel)

This commit is contained in:
2025-12-26 17:35:14 +08:00
parent 266544ac47
commit 25469e1022
54 changed files with 0 additions and 0 deletions

View File

@@ -0,0 +1,183 @@
## 1. Faulhaber's Formula 概述
Faulhaber's formula 用于计算 **前 n 个正整数的 p 次幂之和**
$$S_p(n) = \sum_{k=1}^n k^p = 1^p + 2^p + 3^p + \cdots + n^p$$
公式的一般形式为:
$$S_p(n) = \frac{1}{p+1} \sum_{j=0}^p \binom{p+1}{j} B_j \cdot n^{p+1-j}$$
其中 $B_j$ 是伯努利数Bernoulli numbers
### 特例
**p = 0**: $S_0(n) = n$
**p = 1**: $S_1(n) = \frac{n(n+1)}{2}$(三角形数)
**p = 2**: $S_2(n) = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}$(平方金字塔数)
**p = 3**: $S_3(n) = \left[\frac{n(n+1)}{2}\right]^2$(有趣的事实:等于 $S_1(n)^2$
## 2. 历史背景
- **Johann Faulhaber**1580-1635德国数学家计算了 $p=1$ 到 $p=17$ 的公式,但未发现通式
- **Jacob Bernoulli**1654-1705独立研究并发现了通用公式引入了伯努利数
- 公式因此以 Faulhaber 命名,但现代形式主要归功于 Bernoulli
## 3. 伯努利数Bernoulli Numbers详解
### 3.1 定义
伯努利数由生成函数定义:
$$\frac{x}{e^x - 1} = \sum_{k=0}^\infty B_k \frac{x^k}{k!}$$
### 3.2 递推关系
更实用的计算方法是**递推公式**
$$\sum_{k=0}^{m} \binom{m+1}{k} B_k = 0 \quad \text{对于} \ m \ge 1$$
由此可得:
$$B_m = -\frac{1}{m+1} \sum_{k=0}^{m-1} \binom{m+1}{k} B_k$$
### 3.3 前几个伯努利数
| n | $B_n$ | 说明 |
|---|-------|------|
| 0 | 1 | $B_0 = 1$ |
| 1 | -1/2 | |
| 2 | 1/6 | |
| 3 | 0 | 所有奇数大于1的都是0|
| 4 | -1/30 | |
| 5 | 0 | |
| 6 | 1/42 | |
| 7 | 0 | |
| 8 | -1/30 | |
| 9 | 0 | |
| 10 | 5/66 | |
| 12 | -691/2730 | 这是第一个分子大于1的|
| 14 | 7/6 | |
**重要性质**
- 对于所有奇数 $n > 1$,有 $B_n = 0$
- $B_1 = -1/2$ 是唯一的非零奇数项
- 符号交替变化:$B_2 > 0, B_4 < 0, B_6 > 0, \ldots$
### 3.4 计算示例
**计算 $B_2$**
使用递推式m=2
$$\binom{3}{0}B_0 + \binom{3}{1}B_1 + \binom{3}{2}B_2 = 0$$
$$1 \cdot 1 + 3 \cdot \left(-\frac{1}{2}\right) + 3 \cdot B_2 = 0$$
$$1 - \frac{3}{2} + 3B_2 = 0$$
$$3B_2 = \frac{1}{2}$$
$$B_2 = \frac{1}{6}$$
**计算 $B_4$**
使用递推式m=4
$$\sum_{k=0}^4 \binom{5}{k} B_k = 0$$
$$1 \cdot 1 + 5 \cdot \left(-\frac{1}{2}\right) + 10 \cdot \frac{1}{6} + 10 \cdot 0 + 5 \cdot B_4 = 0$$
$$1 - \frac{5}{2} + \frac{10}{6} + 5B_4 = 0$$
$$-\frac{3}{2} + \frac{5}{3} + 5B_4 = 0$$
$$-\frac{9}{6} + \frac{10}{6} + 5B_4 = 0$$
$$\frac{1}{6} + 5B_4 = 0$$
$$B_4 = -\frac{1}{30}$$
## 4. 使用 Faulhaber's Formula 计算具体例子
### 示例:计算 $S_4(n) = \sum_{k=1}^n k^4$
使用公式:
$$S_4(n) = \frac{1}{5} \sum_{j=0}^4 \binom{5}{j} B_j \cdot n^{5-j}$$
展开:
$$S_4(n) = \frac{1}{5}\left[\binom{5}{0}B_0 n^5 + \binom{5}{1}B_1 n^4 + \binom{5}{2}B_2 n^3 + \binom{5}{3}B_3 n^2 + \binom{5}{4}B_4 n\right]$$
代入伯努利数:
$$S_4(n) = \frac{1}{5}\left[1 \cdot 1 \cdot n^5 + 5 \cdot \left(-\frac{1}{2}\right) n^4 + 10 \cdot \frac{1}{6} n^3 + 10 \cdot 0 \cdot n^2 + 5 \cdot \left(-\frac{1}{30}\right) n\right]$$
化简:
$$S_4(n) = \frac{1}{5}\left[n^5 - \frac{5}{2}n^4 + \frac{10}{6}n^3 - \frac{1}{6}n\right]$$
$$= \frac{1}{5}\left[n^5 - \frac{5}{2}n^4 + \frac{5}{3}n^3 - \frac{1}{6}n\right]$$
$$= \frac{n^5}{5} - \frac{n^4}{2} + \frac{n^3}{3} - \frac{n}{30}$$
通分后:
$$S_4(n) = \frac{6n^5 - 15n^4 + 10n^3 - n}{30}$$
$$= \frac{n(n+1)(2n+1)(3n^2+3n-1)}{30}$$
## 5. 算法实现思路
### 计算伯努利数的 Python 代码框架:
```python
def bernoulli_numbers(n):
"""
计算前n个伯努利数 B_0 到 B_n
"""
B = [0] * (n + 1)
B[0] = 1 # B_0 = 1
for m in range(1, n + 1):
sum_val = 0
for k in range(m):
# 二项式系数 binomial(m+1, k)
binom = binomial_coefficient(m + 1, k)
sum_val += binom * B[k]
B[m] = -sum_val / (m + 1)
return B
```
### 计算幂和:
```python
def faulhaber_sum(p, n):
"""
使用Faulhaber公式计算 sum_{k=1}^n k^p
"""
B = bernoulli_numbers(p)
result = 0
for j in range(p + 1):
binom = binomial_coefficient(p + 1, j)
term = binom * B[j] * (n ** (p + 1 - j))
result += term
return result / (p + 1)
```
## 6. 重要关系与推广
### 6.1 与黎曼ζ函数的关系
对于偶数伯努利数:
$$B_{2k} = (-1)^{k+1} \frac{2(2k)!}{(2\pi)^{2k}} \zeta(2k)$$
例如:
- $\zeta(2) = \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n^2} = \frac{\pi^2}{6}$
- $B_2 = \frac{1}{6}$
### 6.2 与多项式的关系
$S_p(n)$ 是关于 $n$ 的 $p+1$ 次多项式,且:
- 常数项为 0
- 系数为有理数
- 首项系数为 $\frac{1}{p+1}$
### 6.3 生成函数视角
幂和也有生成函数表示:
$$\sum_{p=0}^\infty S_p(n) \frac{t^p}{p!} = \frac{t}{e^t - 1} \cdot \frac{e^{(n+1)t} - 1}{t}$$
这正是伯努利数生成函数与几何级数的乘积。
## 7. 计算复杂度与优化
- 直接计算:$O(n \cdot p)$(暴力求和)
- Faulhaber公式$O(p^2)$(计算伯努利数)+ $O(p)$(求值)
- 对于**固定p多次查询不同n**:预处理伯努利数后每次查询 $O(p)$
- 对于**大p**(如 $p > 10^6$):需要更高级算法和模运算